1. Informacje ogólne

Nota 1.1 Opis działalności gospodarczej

KGHM Polska Miedź S.A. (Jednostka Dominująca) z siedzibą w Lubinie przy ul. M. Skłodowskiej-Curie 48, jest spółką akcyjną zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia Fabrycznej IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, numer rejestru KRS 23302, na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

KGHM Polska Miedź S.A. jest przedsiębiorstwem wielooddziałowym, w którego skład wchodzi Centrala oraz 10 oddziałów: 3 zakłady górnicze (ZG Lubin, ZG Polkowice-Sieroszowice, ZG Rudna), 3 huty miedzi (HM Głogów, HM Legnica, HM Cedynia), Zakłady Wzbogacania Rud (ZWR), Zakład Hydrotechniczny, Jednostka Ratownictwa Górniczo-Hutniczego i Centralny Ośrodek Przetwarzania Informacji.

Akcje KGHM Polska Miedź S.A. są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Podstawowy przedmiot działalności Jednostki Dominującej stanowi:

  • kopalnictwo rud miedzi i metali nieżelaznych oraz
  • produkcja miedzi, metali szlachetnych i nieżelaznych.

Grupa prowadzi również inne rodzaje działalności opisane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej (załącznik 3).

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności gospodarczej przez spółki Grupy Kapitałowej w niezmienionej formie i zakresie przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia kończącego okres sprawozdawczy i nie istnieją przesłanki zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia przez nią dotychczasowej działalności. Zarząd Jednostki Dominującej nie stwierdza na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego faktów i okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuacji działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Dokonane w okresie bieżącym odpisy z tytułu utraty wartości aktywów trwałych, rozliczone w wynik finansowy netto w kwocie (6 886) mln PLN spowodowały wygenerowanie straty za 2015 r., nie wpłynęły jednak na przepływy z działalności operacyjnej, które wyniosły 4 163 mln PLN, w związku z tym nie generują ryzyka zagrożenia kontynuacji działalności.

Działalność Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. w zakresie eksploracji i eksploatacji złóż rud miedzi, niklu oraz metali szlachetnych opiera się na posiadanych przez KGHM Polska Miedź S.A. koncesjach na eksploatację złóż w Polsce oraz posiadanych przez KGHM INTERNATIONAL LTD., KGHM AJAX MINING INC.  tytułach prawnych do poszukiwania i wydobycia tych surowców na terenie USA, Kanady, Chile. Szczegółowe informacje są przedstawione w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej (punkt 3.2) oraz w informacji na temat Segmentów (Część 2).

Jednostka Dominująca Grupy Kapitałowej w 2015 r. objęła skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym 81 jednostek zależnych oraz wyceniła metodą praw własności udziały w trzech wspólnych przedsięwzięciach (Sierra Gorda S.C.M., „Elektrownia Blachownia Nowa” sp. z o.o., NANO CARBON Sp. z o.o.)

Skład i zmiany w Strukturze Grupy Kapitałowej zostały zaprezentowane w Sprawozdaniu Finansowym w Nocie 12.2.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji oraz podpisane przez Zarząd Jednostki Dominującej dnia 15 marca 2016 r.

Nota 1.2 Podstawa sporządzenia i prezentacji

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską, w oparciu o zasadę kosztu historycznego, za wyjątkiem aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży oraz instrumentów pochodnych wycenianych w wartości godziwej.

Zasady rachunkowości Grupy Kapitałowej odnoszące się do skonsolidowanego sprawozdania finansowego jako całości, jak również poczynione znaczące szacunki i ich wpływ na wartości prezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zostały zaprezentowane w niniejszej nocie.

Temat

Zasady rachunkowości

Znaczące szacunki

Zasady konsolidacji

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje  sprawozdanie finansowe jednostki dominującej oraz spółek od niej zależnych.  Za jednostki zależne uznaje się jednostki w odniesieniu, do których jednostka dominująca, bezpośrednio lub pośrednio poprzez swoje jednostki zależne sprawuje kontrolę. Kontrolę osiąga się, gdy jednostka dominująca jednocześnie:

·      posiada władzę nad jednostką poprzez prawa, które dają jednostce dominującej bieżącą możliwość kierowania istotną działalnością spółki,

·      podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu zaangażowania w spółce,

·      posiada możliwość wykorzystania władzy nad spółką do wywierania wpływu na kwotę zwrotów ze spółki.

Objęcie kontroli nad jednostką zależną stanowiącą przedsięwzięcie rozlicza się metodą przejęcia.

Jako wartość firmy ujmuje się nadwyżkę sumy przekazanej zapłaty za przejęcie, kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz wartości godziwej na dzień przejęcia udziału w kapitale jednostki przejmowanej, należącego do jednostki przejmującej przed uzyskaniem kontroli nad kwotą netto ustalonej na dzień przejęcia wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań przejętej jednostki zależnej.

Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli.

Rozrachunki, przychody, koszty i niezrealizowane zyski ujęte w aktywach, powstałe na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy, podlegają eliminacji.

 

Ocena czy jednostka dominująca sprawuje kontrolę nad spółką wymaga ustalenia czy posiada ona prawa do kierowania istotną działalnością spółki. Określenie istotnej działalności spółki oraz który z inwestorów ją kontroluje, jeśli występuje kontrola, wymaga osądu.
W ocenie sytuacji i określeniu istoty powiązań bierze się pod uwagę prawa głosu, relatywnie posiadany udział, rozproszenie praw głosu posiadanych przez innych inwestorów, zakres udziału tych inwestorów w powoływaniu kluczowego personelu kierowniczego lub członków rady nadzorczej.

Wycena do wartości godziwej

Wartość godziwa stanowi cenę, którą otrzymano by ze sprzedaży składnika aktywów lub zapłacono by za przeniesienie zobowiązania w transakcji między uczestnikami rynku przeprowadzonej na zwykłych warunkach na dzień wyceny. Dla celów sprawozdawczości finansowej wprowadzono hierarchię ustalania wartości godziwej, opartą na trzech poziomach pozyskania informacji wejściowych. Poziomy hierarchii ustalania wartości godziwej:

Poziom 1   Wartość oparta na danych wejściowych pochodzących z aktywnego rynku, które są  traktowane jako źródło najbardziej wiarygodnych danych. Dane z tego poziomu powinny być stosowane zawsze, gdy tylko jest to możliwe,

Poziom 2   Wartość oparta na danych wejściowych innych niż pochodzące z aktywnego rynku, które jednak są obserwowalne (obiektywne, mierzalne).

Poziom 3   Wartość oparta na danych o charakterze nieobserwowalnym, stosowane wówczas, gdy nie można uzyskać informacji z pierwszych dwóch poziomów wyceny. Zalicza się do niego wszelkie wyceny nacechowane subiektywnymi danymi wejściowymi.

Wartość godziwa przedstawia obecne szacunki, które mogą ulec zmianie w kolejnych okresach sprawozdawczych z tytułu warunków rynkowych lub innych czynników. Istnieje wiele metod ustalania wartości godziwej, które mogą powodować różnice w wartościach godziwych. Co więcej, założenia będące podstawą ustalenia wartości godziwej mogą wymagać oszacowania zmian kosztów/cen w czasie, stopy dyskonta, stopy inflacji czy innych istotnych zmiennych.

Pewne założenia i szacunki są konieczne dla ustalenia, do którego poziomu hierarchii wartości godziwej dany instrument powinien zostać zakwalifikowany.

Sprawozdania jednostek zależnych wyrażonych w walucie funkcjonalnej  innej niż PLN

Dla celów sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego w walucie prezentacji Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź S.A. tj. w PLN, dokonuje się przeliczeń poszczególnych pozycji sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych, dla których walutą funkcjonalną jest waluta inna niż złoty, w następujący sposób:

(i)    przeliczenia stanów zamknięcia aktywów i zobowiązań dokonuje się po kursie zamknięcia, tj. po kursie średnim obowiązującym na koniec okresu sprawozdawczego ogłoszonym dla danej waluty przez NBP,

(ii)    przeliczenia pozycji wpływających na zmianę stanu aktywów i zobowiązań w danym okresie sprawozdawczym dokonuje się po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną kursów średnich ogłaszanych dla danej waluty przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu sprawozdawczego,

(iii)   przeliczenia stanów otwarcia aktywów i zobowiązań dokonuje się po kursie zamknięcia, tj. po kursie średnim obowiązującym na koniec porównywalnego okresu sprawozdawczego ogłoszonym dla danej waluty przez NBP tj. po kursie wyceny bilansu zamknięcia poprzedniego okresu porównywalnego,

(iv)   przeliczenia pozycji kapitałów własnych, w tym:

·      kapitału podstawowego, dokonuje się po kursie wymiany obowiązującym na dzień objęcia kontrolą oraz na dzień każdorazowego podwyższenia kapitału podstawowego,

·      kapitału z wyceny instrumentów finansowych, w tym:

-  istniejącego na dzień objęcia kontrolą jednostki zależnej    dokonuje się po kursie historycznym, tj. po kursie wymiany obowiązującym na ten dzień,

-  kapitał z tytułu wyceny instrumentów finansowych powstały po dniu objęcia kontrolą stanowi sumę wycen w kolejnych latach obrotowych wyrażonych w PLN, zgodnie z wyceną dokonaną według zasad opisanych w punkcie (v) poniżej,

·      zysków zatrzymanych, w tym:                                            

-  zysku zatrzymanego z lat ubiegłych istniejącego na dzień objęcia kontrolą dokonuje się po kursie historycznym tj. po kursie wymiany obowiązującym na ten dzień,

-  zyski zatrzymane z lat ubiegłych powstałe po dniu objęcia kontroli stanowią sumę wyników netto ubiegłych lat obrotowych wyrażonych w PLN, zgodnie z wyceną dokonaną na koniec każdego roku sprawozdawczego (obrotowego) według zasad opisanych w punkcie (v) poniżej,

(v)   przeliczenia pozycji sprawozdania z wyniku oraz sprawozdania z całkowitych dochodów dokonuje się po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną kursów średnich ogłaszanych dla danej waluty przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu sprawozdawczego. W przypadku znacznych wahań kursu wymiany w danym okresie przychody i koszty sprawozdania z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów przelicza się po kursach z dnia transakcji,

(vi)  przeliczenia pozycji sprawozdania z przepływów pieniężnych dokonuje się po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną kursów średnich ogłaszanych dla danej waluty przez NBP na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu sprawozdawczego. W przypadku znacznych wahań kursu wymiany w danym okresie pozycje sprawozdania z przepływów pieniężnych przelicza się po kursach z dnia transakcji.

Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach danego okresu.

 

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w PLN, który stanowi również walutę funkcjonalną jednostki dominującej i jednostek zależnych Grupy Kapitałowej za wyjątkiem jednostek grupy kapitałowej niższego szczebla KGHM INTERNATIONAL LTD. oraz spółek  Fermat 1 S. á r. l., Fermat 2 S. á r. l., Fermat 3 S. á r. l, dla których walutę funkcjonalną stanowi dolar amerykański (USD).

Saldo różnic kursowych z przeliczenia sprawozdań wymienionych wyżej spółek stanowi na dzień:

- 31 grudnia 2015 r. – 2 241 mln PLN,

- 31 grudnia 2014 r. – 1 171 mln PLN.

 

Dla lepszego zrozumienia danych przedstawionych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym istotne zasady wyceny i polityki rachunkowości przedstawiono w poszczególnych notach szczegółowych, jak poniżej:

Nota
Tytuł
Kwota ujęta w sprawozdaniu finansowym
Polityki Rachunkowości
Ważne szacunki i osądy
2015
2014
2
Przychody ze sprzedaży
20 008
20 492
X
3
Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych oraz wspólnych przedsięwzięć
6 433
15
X
X
5.1
Podatek dochodowy w skonsolidowanym sprawozdaniu z wyniku
(113)
647
X
5.1.1
Odroczony podatek dochodowy w skonsolidowanym sprawozdaniu z wyniku
(1 008)
(221)
X
X
5.3
Należności z tytułu podatków
542
445
X
5.3
Zobowiązania podatkowe
762
751
X
6.1
Wspólne przedsięwzięcia wyceniane metodą praw własności
562
4 363
X
X
7.2
Pochodne instrumenty finansowe
(83)
331
X
7.3
Inne instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej
663
988
X
X
7.4
Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe
735
627
X
X
8.2
Kapitały
20 414
25 530
X
8.4
Zadłużenie
7 015
4 810
X
8.5
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
461
475
X
9.1
Rzeczowe i niematerialne aktywa górnicze i hutnicze
17 403
17 576
X
X
9.2
Pozostałe aktywa rzeczowe i niematerialne
2 894
2 963
X
9.4
Rezerwy na koszty likwidacji kopalń i innych obiektów
1 496
1 555
X
X
10.1
Zapasy
3 382
3 362
X
X
10.2
Należności od odbiorców
1 541
1 890
X
10.3
Zobowiązania wobec dostawców
1 598
1 384
X
11.1
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
2 739
2 776
X
X
12.3
Pozostałe aktywa
480
485
X
12.4
Pozostałe zobowiązania
2 029
1 996
X

Nota 1.3 Wpływ nowych i zmienionych standardów i interpretacji

Zastosowane przez Grupę, nowe i zmienione standardy wchodzące w życie w roku obrotowym rozpoczętym 1 stycznia 2015, nie miały istotnego wpływu na politykę rachunkowości Grupy. Grupa zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie zmian do MSR 1 (ogłoszonych w grudniu 2014 r.) w zakresie prezentacji. Celem opublikowanej przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości zmiany jest wyjaśnienie koncepcji istotności oraz wyjaśnienie, że jeżeli jednostka uzna, że dane informacje są nieistotne, wówczas nie powinna ich ujawniać nawet, jeżeli takie ujawnienie jest co do zasady wymagane przez inny MSSF. W zmienionym MSR 1 wyjaśniono, że pozycje prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz sprawozdaniu z wyniku i pozostałych całkowitych dochodów mogą być agregowane bądź dezagregowane w zależności od ich istotności. Wprowadzono również dodatkowe wytyczne odnoszące się do prezentacji sum częściowych w tych sprawozdaniach.

Mając na celu zdecydowane zwiększenie użyteczności sprawozdań finansowych dla użytkowników sprawozdań oraz spełnienie wymogów zmienionego MSR 1, Grupa dokonała optymalizacji ujawnień informacji w sprawozdaniu finansowym poprzez gruntowne przemodelowanie sposobu prezentacji, zakresu i ilości ujawnień oraz dotychczasowego sposobu agregacji danych finansowych. Zgodnie z przepisami przejściowymi MSR 1, nie jest wymagane przedstawienie ujawnień odnośnie tych dokonanych zmian.

Wpływ nowych i zmienionych standardów i interpretacji, które jeszcze nie obowiązują i nie zostały wcześniej zastosowane został przedstawiony w nocie 1.4.

Nota 1.4 Opublikowane standardy i interpretacje, które jeszcze nie obowiązują i nie zostały wcześniej zastosowane przez Grupę

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupa nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu wymienionych poniżej opublikowanych standardów, interpretacji lub poprawek do istniejących standardów przed ich datą wejścia w życie. Poza wskazanymi niżej nowymi i zmienionymi standardami, inne zmiany nie mają zastosowania do działalności Grupy lub nie będą mieć wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

MSSF 9 „Instrumenty finansowe”

MSSF 9 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. lub po tej dacie. Grupa zastosuje MSSF 9 po zatwierdzeniu przez Unię Europejską, przy czym na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego MSSF 9 nie został jeszcze przez Unię Europejską zatwierdzony.

Standard wprowadza jeden model przewidujący tylko dwie kategorie klasyfikacji aktywów finansowych: wyceniane
w wartości godziwej i wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Klasyfikacja jest dokonywana na moment początkowego ujęcia i uzależniona jest od przyjętego przez jednostkę modelu zarządzania instrumentami finansowymi oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych z tych instrumentów.

MSSF 9 wprowadza nowy model w zakresie ustalania odpisów aktualizujących – model oczekiwanych strat kredytowych.

Większość wymogów MSR 39 w zakresie klasyfikacji i wyceny zobowiązań finansowych została przeniesiona do MSSF 9 w niezmienionym kształcie. Kluczową zmianą jest nałożony na jednostki wymóg prezentowania w pozostałych całkowitych dochodach skutków zmian własnego ryzyka kredytowego z tytułu zobowiązań finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy.

W zakresie rachunkowości zabezpieczeń zmiany miały na celu ściślejsze dopasowanie rachunkowości zabezpieczeń do zarządzania ryzykiem.

Grupa jest w trakcie analizy wpływu MSSF 9 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Wstępnie oceniono, iż MSSF 9 będzie mieć wpływ na sprawozdanie finansowe Grupy w obszarze rachunkowości zabezpieczeń oraz tworzenia odpisów należności na bazie oczekiwanych strat kredytowych. Nie oczekuje się aby wysokość odpisów na należności uległa znaczącej zmianie, wpływ na rachunkowość zabezpieczeń nie została jeszcze oceniona. Grupa planuje przeprowadzenie szczegółowej analizy wpływu w okresie 2016 - 2017.

MSSF 15 „Przychody z umów z klientami”

MSSF 15 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. lub po tej dacie. Nowy standard zastępuje MSR-y 11 i 18 oraz interpretacje: KIMSF 13, 15 i 18 oraz SKI 31.

Grupa zastosuje MSSF 15 od 1 stycznia 2018 r. MSSF 15 nie został jeszcze zatwierdzony przez Unię Europejską.

Zasady przewidziane w MSSF 15 dotyczyć będą wszystkich umów skutkujących przychodami. Fundamentalną zasadą nowego standardu jest ujmowanie przychodów w momencie transferu towarów lub usług na rzecz klienta, w wysokości ceny transakcyjnej. Wszelkie towary lub usługi sprzedawane w pakietach, które da się wyodrębnić
w ramach pakietu, należy ujmować oddzielnie, ponadto wszelkie upusty i rabaty dotyczące ceny transakcyjnej należy co do zasady alokować do poszczególnych elementów pakietu. W przypadku, gdy wysokość przychodu jest zmienna, zgodnie z nowym standardem kwoty zmienne są zaliczane do przychodów, o ile istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości nie nastąpi odwrócenie ujęcia przychodu w wyniku przeszacowania wartości. Ponadto, zgodnie z MSSF 15 koszty poniesione w celu pozyskania i zabezpieczenia kontraktu z klientem należy aktywować i rozliczać w czasie przez okres konsumowania korzyści z tego kontraktu.

Grupa ocenia wstępnie, że wpływ MSSF 15 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe będzie nieistotny.

MSSF 16 „Leasing”

MSSF 16 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r.

Grupa zastosuje MSSF 16 od 1 stycznia 2019 r. Standard nie został jeszcze zatwierdzony przez Unię Europejską.

Nowy standard zastępuje MSR 17 oraz interpretacje: KIMSF 4, SKI 15 i 27 i wprowadza jeden model ujęcia leasingu
w księgach rachunkowych leasingobiorcy zgodnie, z którym wszystkie umowy spełniające definicję leasingu zawarte na okres dłuższy niż 12 miesięcy będą ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej leasingobiorcy, chyba że wartość składnika aktywów będzie niska. Zgodnie z nowym standardem leasingobiorca ujmie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej prawo do użytkowania składnika aktywów oraz zobowiązanie do zapłaty za to prawo. Sposób ujęcia leasingu w księgach rachunkowych leasingodawcy nie ulegnie zmianie.

Według wstępnej oceny MSSF 16 nie będzie miał istotnego wpływ na sprawozdanie finansowe Grupy ponieważ Grupa nie używa istotnych aktywów na podstawie umowy leasingu operacyjnego, nie mniej jednak  Grupa nie zakończyła jeszcze analizy wpływu. Szczegółowa analiza zostanie przeprowadzona w okresie 2018 – 2019 . 

Pozostałe opublikowane, lecz jeszcze nieobowiązujące standardy i interpretacje nie dotyczą działalności Grupy lub nie będą mieć wpływu. Są to:

  • Plany określonych świadczeń: Składki pracowników – Zmiany do MSR 19
  • MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe”
  • Zmiany do MSSF 11 dotyczące nabycia udziału we wspólnej działalności
  • Zmiany do MSR 16 i MSR 38 dotyczące amortyzacji
  • Zmiany do MSR 16 i MSR 41 dotyczące upraw roślinnych
  • Zmiany do MSR 27 dotyczące metody praw własności w jednostkowych sprawozdaniach finansowych
  • Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami
  • Roczne zmiany MSSF 2012-2014
  • Zmiany do MSSF 10, MSSF 12 i MSR 28 dotyczące wyłączenia z konsolidacji jednostek inwestycyjnych
  • Zmiany do MSR 12 dotyczące ujmowania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikających z niezrealizowanych strat
  • Zmiany do MSR 7 dotyczący inicjatywy w zakresie ujawnień – zmiana ta nie będzie miała wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe ponieważ Grupa aktualnie prezentuje już uzgodnienie długu netto.