Główne trendy na rynku surowcowym w światowej gospodarce

Rok 2015 był kolejnym trudnym okresem dla producentów surowców. Tendencja spadkowa cen materiałów, trwająca już od 2011 r., była kontynuowana, a jej dynamika w ujęciu procentowym uległa przyśpieszeniu.

Roczne zmiany notowań surowców wg Bloomberg Commodity Index (proc. r./r.)
Źródło: Bloomberg
Ceny surowców w 2015 r. kontynuowały spadkowy trend

Podobnie jak przed rokiem inwestorzy ograniczali zaangażowanie w akcje spółek z tego sektora, co znalazło odzwierciedlenie w spadkach notowań poszczególnych rodzajów surowców – wszystkie towary wchodzące w skład Bloomberg Commodity Index zakończyły rok z cenami dużo niższymi niż na początku okresu. Głównym powodem awersji do materiałów były obawy o światowy wzrost gospodarczy, a w szczególności kondycję gospodarki Chin. Nie bez znaczenia była także kontynuacja zapoczątkowanego w połowie 2014 r. wzrostu wartości amerykańskiego dolara, w którym denominowane są ceny surowców. W całym 2015 r. dolar umocnił się względem walut największych partnerów handlowych USA o 9,3 proc., choć okresowo wzrost wartości dochodził nawet do ponad 11 proc.

Najwięcej w 2015 r. straciły surowce energetyczne. Dynamiczny wzrost zapasów ropy naftowej, pomimo równie szybkiego ograniczenia liczby nowych odwiertów, w drugiej połowie 2014 r. spowodował gwałtowną przecenę czarnego złota. Przez wielu uczestników rynku takie intensywne zwiększenie ilości zmagazynowanej ropy odczytane zostało jako zmniejszenie popytu na surowiec i zinterpretowane jako oznaka spadającej aktywności gospodarczej na świecie, co w konsekwencji negatywnie przełożyło się na nastroje inwestorów oraz notowania innych materiałów.

Zmiana cen surowców Bloomberg Commodity Index w 2015 r. (%)
Źródło: Bloomberg
Spadki notowań dotknęły wszystkie główne surowce
Notowania metali przemysłowych na tle cen surowców energetycznych i akcji indeksu Shanghai Composite (31.12.2014 = 100)
Źródło: Bloomberg

Analitycy i producenci z uwagą spoglądali także w kierunku Państwa Środka, obawiając się rosnącej bańki spekulacyjnej na lokalnej giełdzie akcji. Pierwsza połowa roku była okresem relatywnej stabilności cen surowców, a w maju część materiałów (w tym energetycznych) kwotowana była nawet wyżej niż w grudniu 2014 r. W czerwcu jednak zaczęła się gwałtowna przecena chińskich akcji, co natychmiast przełożyło się na spadki cen surowców. Do końca roku giełda w Szanghaju podlegała dużym wahaniom, co sprawiło, że commodities kontynuowały spadkowy trend, podsycany dodatkowo przez wciąż malejącą dynamikę chińskiego PKB, produkcji przemysłowej i inwestycji w aktywa trwałe.

Ceny metali w dużym stopniu uzależnione były od notowań surowców energetycznych oraz nastrojów na chińskiej giełdzie akcji

Pogarszanie się fundamentów rynku surowcowego znalazło odzwierciedlenie także w giełdowych wycenach spółek wydobywczych. Mimo że szerokie indeksy akcji od końca 2011 r. rosły relatywnie stabilnie – w ciągu pięciu lat wskaźnik największych amerykańskich spółek zyskał 63 proc., a europejskich 17 proc. – akcje firm z sektora wydobywczego podążyły w przeciwnym kierunku, taniejąc od końca 2010 r. aż o 73 proc. w ślad za cenami materiałów. W samym 2015 r. wartość tych spółek obniżyła się o ponad 41 proc., a wiele z nich zakończyło rok dużymi stratami oraz wysokimi poziomami długu.

Główne szerokie indeksy akcji oraz akcji spółek z sektora wydobywczego i energetycznego (31.12.2010=100).
Źródło: Bloomberg
Podczas gdy światowe indeksy giełdowe rosły, spółki z sektora wydobywczego i energetycznego znacznie traciły na wartości